Nieuws ATM Moerdijk

Onze circulaire producten krijgen vaste voet aan de grond

Van verontreinigde en thermisch gereinigde grond naar grondstof...

.
Bij ATM geven we gebruikte materialen een nieuw leven. Dat deden we al, maar we blijven circulair innoveren. Inmiddels is onze nieuwe fabriek operationeel en rollen onze ‘nieuwe’ producten van de band. Secundaire bouwstoffen waarmee we de grondstoffenketen sluiten en de winning van nieuwe tegengaan. En een nieuw proces dat volledig kwaliteitsgericht en vraag gestuurd is. Een hoog hergebruikspercentage zegt immers niet altijd iets. Verontreinigde grond ligt eraan ten grondslag en onze voormalige thermisch gereinigde grond (TGG) is de ‘grondstof’. We maken er intussen grind, zand en filler van. Zo blijven we letterlijk en figuurlijk ons steentje bijdragen aan de maatschappij.

De ontwikkeling van het nieuwe proces en de nieuwe producten was een samenloop van omstandigheden. We zagen de vraag vanuit de grondmarkt verschuiven. De behoefte aan afvalverwerking blijft, maar de behoefte aan recycling verandert. We willen met elkaar een steeds waardevoller eindproduct. Het landelijke doel is immers dat we als maatschappij in 2030 voor 50% circulair zijn en in 2050 zelfs volledig. In december 2017 deed zich de kans voor het naastgelegen perceel aan de Oostelijke Randweg te kopen. Ten opzichte van het voormalige ATM-terrein gunstig gelegen en met insteekhaven aan het Hollandsch Diep. Die extra ruimte was erg welkom. De onze was toentertijd schaars. Parallel aan die ontwikkeling liep het opdrogen van de vraag naar onze TGG en het oplopen van de voorraden.

Van de grond

“Het was ATM in eerste instantie te doen om het perceel, niet om de installatie die er al stond”, begint Harry-Jan van Zundert de prille ontstaansgeschiedenis. Harry-Jan is mechanical engineer en stond aan de wieg van de proces- en productontwikkeling. “Het was doing on the job. Het perceel kwam vrij, de afzet van TGG stagneerde en we hadden al langer de wens om meer herbruikbare producten op de markt te brengen. Aanvankelijk ging de discussie over het schoonvegen van het terrein en er een nieuwe installatie te bouwen. Voorbereidingen waren al aan de gang: de investeringsaanvraag was al in de maak en dit zou 15 miljoen euro moeten gaan kosten. Toentertijd heb ik me er persoonlijk hard voor gemaakt om te gaan engineeren vanuit de bestaande zeef- en sorteerinstallatie. Deze was per slot van rekening al verbonden met onze thermische reinigingsinstallatie (TRI) en het gehele transportsysteem leek bij aanvang goed bruikbaar. Bij wijze van test zijn we in oktober 2018 de huidige installatie gaan ombouwen. En dat pakte dus goed uit. Een half jaar later hadden we de boel al draaiende. Hierdoor konden we veel geld in onze zak houden en ons veel sneller richten op het optimaliseren van het proces en de producten. Dit is overigens nog steeds de fase waarin we ons nu bevinden. Produceren, bemonsteren, bijstellen. Bureau Mol helpt ons hierbij. Zij nemen de monstername uit handen.”

Bij aanvang is een multidisciplinair team samengesteld dat zich volledig richt op deze start-up. Harry-Jan van Zundert is er daar één van en wordt hierbij ondersteund door een tweede engineer en mechanisch operator. Verder zijn collega’s van Operations en Compliance, de logistieke afdeling, procestechnologen, financiële en commerciële mensen nauw betrokken.

Waarde toevoegen

Een strik eromheen en klaar, verwacht Harry-Jan zomaar niet. “Op een gegeven moment moet je er natuurlijk een streep onder trekken en de markt gaan bedienen. Voor nu zijn onze producten dan ook goed genoeg. Maar je moet en wilt altijd weer beter ofwel hoogwaardiger. Bij wijze van spreken zo waardevol dat we het zo dadelijk niet meer onbewaakt kunnen opslaan. Daarnaast ben je ook niet zomaar klaar omdat je het percentage eindproduct uit je intake zo hoog mogelijk wilt hebben. De input wisselt van samenstelling, maar het eindproduct moet wel altijd van dezelfde kwaliteit zijn. En je wilt zo weinig mogelijk residu. Het is anders dan een ‘gewoon’ productieproces, waarbij de input qua samenstelling niet wisselt. Dat maakt dat de productontwikkeling een doorlopend proces blijft. We sturen continu op kwaliteit.”

Wat ligt er aan ten grondslag?

Verontreinigde grond uit saneringen en teerhoudend asfaltgranulaat van oude wegen. Zand-, grond- of steenachtige afvalstromen die bij ATM thermisch worden gereinigd. Hier gaat een grondig acceptatieproces aan vooraf. De concentratie verontreinigingen bepaalt of wij de grond kunnen én mogen ontvangen. De verwerkbaarheid wordt vooraf getoetst in ons laboratorium en de mate van verontreiniging bepaalt de prijs.

U vraagt, wij draaien

Ons verdienmodel is nu nog gericht op de intake van verontreinigde grond; klanten betalen ons voor de inname en verwerking van hun afval, de afzet van gereinigd materiaal kost geld. Dit is met de introductie van onze nieuwe producten aan het verschuiven. “In een ideale situatie hoef je niet te bufferen en heb je zowel aan de voorkant als aan de achterkant een doorlopende in- en uitstroom. Prioriteit is en blijft de kwaliteit van het eindproduct. We zijn met onze nieuwe installatie nu zo’n drie dagen per week operationeel, maar zouden de volledige verwerkingscapaciteit van de thermische reinigingsinstallatie aankunnen. We werken overigens vooral vraag gestuurd. Afnemers kunnen bij ons namelijk hun eigen secundaire grondstoffen samenstellen. Daarom is de feedback naar aanleiding van proefvrachten en – producties in dit stadium ook zo voornaam. De mogelijkheden in samenstelling zijn onbeperkt. Wij hebben de ingrediënten, de klant het gewenste grondstof-recept.”

Van links naar rechts: grind 4-16, zand, grind 2-8, filler en grind 2-4. Van links naar rechts: grind 4-16, zand, grind 2-8, filler en grind 2-4.

How it’s made

In de thermische reinigingsinstallatie wordt grond in een draaiende trommel verhit naar meer dan 400 graden Celsius. Hierdoor worden alle verontreinigingen verdampt en verbrand. Deze installatie heeft een vergunde capaciteit van 1,2 miljoen ton per jaar. In de nieuwe zeef- en sorteerinstallatie wordt de thermisch gereinigde grond vervolgens gefragmenteerd. In verschillende stadia wordt het gezeefd en ontdaan van ijzer, ijzerhoudend gesteente, organisch materiaal en lichte fractie. Uiteindelijk blijven er verschillende fracties over; de secundaire grondstoffen. Deze worden opgeslagen in bunkers. Vanuit hier brengen we het op gewenst recept wordt de vracht klaargemaakt voor vrachtwagen- of scheepsbelading.

Thermisch gereinigde grond

Zowel het thermisch reinigingsproces als de thermisch gereinigde grond is BRL gecertificeerd. An sich al geschikt voor hergebruik als ophoogmateriaal voor infrastructurele werken. Dat bleek jaren. Totdat de afzet stagneerde. Tot die tijd waren we veelal gericht op grote volumes en een hoog hergebruikspercentage. Met de nieuwe zeef- en sorteerinstallatie kunnen we er meer uithalen. Letterlijk en figuurlijk. Door de extra behandelingsstap maken we een flinke kwaliteitsslag en worden de producten breder toepasbaar. Al blijven we de huidige TGG ook vol vertrouwen en op aanvraag als product aanbieden.

Voeten in aarde

“We hebben nog wel wat hobbels te nemen”, vervolgt Harry-Jan. “Door de voorraden TGG hebben we momenteel beperkte opslagcapaciteiten. Als we meer ruimte krijgen, kan de doorzet van de TRI omhoog en vervolgens de productie. In december 2020 verwachten we de opslagcapaciteiten voor filler gereed te hebben. Deze silo’s worden momenteel gebouwd. Een andere belangrijke stap is ook ons zand en de filler gecertificeerd te krijgen en vervolgens een klantportefeuille op te bouwen.” Bij het in de markt zetten van onze producten, hebben we ondersteuning van Mineralz en Astrid Op den Buijs van Schreurs Groep. Astrid helpt ons bij het definiëren van grind, zand en filler in relatie tot het Besluit Bodembesluit. Mineralz is met haar FORZ® al actief op diezelfde secundaire grondstoffenmarkt. Onze producten zijn hier in goede handen.

De grondstoffen

De productie, kwaliteitsvereisten en levering van secundaire bouwstoffen zijn gereguleerd in Europese normen. Aan de hand van ons kwaliteitssysteem borgen we dat we aan de vereiste productspecificaties voldoen. Inmiddels zijn de grindfracties 2-5 en 4-16 gecertificeerd conform NEN 12620 en NEN 13043 en officieel geschikt verklaard voor gebruik in de beton- en asfaltindustrie. Dit grind kan zonder kwaliteitsverlies worden gebruikt bij de productie van nieuwe betonwaren als klinkers, trottoirbanden, stoeptegels, industrieplaten, rioolbuizen en putten. Het certificeringstraject voor de andere grindfracties, zand en filler loopt. Alle producteigenschappen zijn vastgelegd in prestatieverklaringen, zogenaamde DOP’s.

Wilt u ook circulaire bouwstoffen in uw productieproces gebruiken en hiermee de grondstoffenschaarste tegengaan?

.
We bekijken graag wat we voor úw eindproduct kunnen betekenen. Neem voor advies of vragen contact op met Harm Boer via 06 - 40 79 77 93 mail naar sales@ap4terra.nl.

Publicatiedatum: 14 juli 2020 8:20